Mateusz Pretoriusz
Historyk, pastor luterański, pisarz
- Urodzony
- 1635
- Zmarł
- 1704, Wejherowo
- Zawody
- historyk, pastor luterański, pisarz
Mateusz Pretoriusz (Matthäus Prätorius, Matthaeus Praetorius) urodził się w 1635 roku w Kłajpedzie. Studiował filozofię na Uniwersytecie Królewieckim, gdzie uzyskał tytuł magistra, oraz teologię w Rostocku. Pracował jako duchowny luterański w Kłajpedzie, a następnie w parafii we wsi Niebudzie. Badał historię, kulturę i język Małej Litwy, a podczas wyprawy do Sambii prowadził badania nad kulturą Prusów. W 1685 roku przeszedł na katolicyzm i przyjął święcenia. Został historiografem oraz sekretarzem Jana III Sobieskiego. Był proboszczem w Brodnicy i Starogardzie Gdańskim, a od 1687 roku w parafii Świętej Trójcy w Wejherowie. Był związany z Wejherowem, gdzie zmarł 3 października 1704 roku.
Pretoriusz napisał 18 prac dotyczących historii i etnografii Prus Książęcych oraz języka i dziejów Prusów. Do jego publikacji należały Orbis Gothicus i Mars Gothicus, dedykowane Janowi III Sobieskiemu. Tworzył także poezję, w tym utwory poświęcone królowi i jego rodzinie. W traktacie teologicznym Tuba Pacis z 1685 roku nawoływał do pojednania katolików i protestantów. Praca wywołała polemiki i została umieszczona w Indeksie ksiąg zakazanych w 1687 roku.
Na podstawie artykułu „Mateusz Pretoriusz” z polskiej Wikipedii, licencja CC BY-SA 4.0. Opis udostępniamy na tej samej licencji.
